⏱ این مطلب چقدر از وقت شما را میگیرد؟
حدود 3 دقیقه
درحالیکه روزبهروز استفاده از هوش مصنوعی در تولید متن، تصویر و دادههای مختلف افزایش مییابد، پشت صحنه این فناوری شگفتانگیز هزینهای سنگین برای زمین دارد. بر اساس مطالعهای تازه، دیتاسنترهایی که ابزارهای هوش مصنوعی را پشتیبانی میکنند، در سال ۲۰۲۵ به اندازه کل شهر نیویورک آلودگی کربنی ایجاد خواهند کرد.
1. مصرف دیوانهوار انرژی و آب در صنعت هوش مصنوعی
به گزارش The Verge، پژوهشگران دانشگاه آمستردام برآورد کردهاند که هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ بین ۳۱۲ تا ۷۶۴ میلیارد لیتر آب مصرف خواهد کرد؛ حجمی برابر با کل آبی که مردم جهان در بطریهای پلاستیکی مینوشند. این آب بیشتر برای خنکسازی سرورهای داغ و تولید برق مورد نیاز نیروگاهها صرف میشود.
از دیدگاه انرژی، تقاضای جهانی برق برای هوش مصنوعی به رقم حیرتانگیز ۲۳ گیگاوات رسیده است؛ عددی که حتی از مصرف کل شبکه استخراج بیتکوین در سال ۲۰۲۴ نیز بیشتر است. نتیجه این مصرف بیرویه، تولید سالانهای بین ۳۲ تا ۸۰ میلیون تن دیاکسید کربن است که تقریباً با آلودگی سالانه شهر نیویورک (حدود ۵۰ میلیون تن) برابری میکند.
2. منابع اصلی مصرف آب و افزایش گرمایش زمین
مصرف آب در این صنعت از دو مسیر اصلی میآید:
۱. خنکسازی مستقیم سرورها برای جلوگیری از داغی بیشازحد سیستمها.
۲. تولید غیرمستقیم برق در نیروگاههای فسیلی که خود برای خنکسازی و تولید بخار به حجم زیادی آب نیاز دارند.
ساخت دیتاسنترهای جدید مخصوص هوش مصنوعی مولد (Generative AI) باعث افزایش تقاضا برای نیروگاههای بیشتر شده است؛ مسئلهای که مصرف آب و انتشار گازهای گلخانهای را دوچندان میکند.
3. پنهانکاری غولهای فناوری درباره مصرف انرژی
محققان میگویند یکی از چالشهای اصلی در این پژوهش، نبود شفافیت از سوی شرکتهایی مانند گوگل، مایکروسافت و آمازون است. این شرکتها معمولاً فقط آمار کلی پایداری و مصرف منابع خود را منتشر میکنند، بدون اینکه بهطور مشخص توضیح دهند چه میزان از آن مربوط به فعالیتهای هوش مصنوعی است. پژوهشگران برای رسیدن به تخمین دقیق، ناچار شدند از روشهای غیرمستقیم مانند تحلیل گزارشهای مالی و کنفرانسهای سالانه استفاده کنند.
این پنهانکاری موجب میشود هزینه واقعی زیستمحیطی هوش مصنوعی از دید عموم پنهان بماند.
4. نگرانی جهانی از تأثیر هوش مصنوعی بر محیطزیست
محققان دانشگاه کالیفرنیا نیز تأکید میکنند که ارقام این پژوهش حتی محافظهکارانه است، زیرا اثرات زنجیره تأمین و زبالههای الکترونیکی را در نظر نمیگیرد. در ایالتهای مختلف آمریکا، مردم محلی با ساخت دیتاسنترهای جدید مخالفت میکنند؛ چراکه این مراکز باعث کمبود آب و افزایش هزینه برق در مناطق اطراف میشوند.
در نهایت، کارشناسان از ما میپرسند:
آیا رفاه و سرعتی که هوش مصنوعی به زندگی ما میدهد، ارزش قربانی کردن منابع حیاتی زمین و تشدید گرمایش جهانی را دارد؟
یافتههای این پژوهش در ژورنال Patterns منتشر شده است.

