ثبت حرکات موس کارمندان در متا برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی
ثبت حرکات موس کارمندان در متا به یکی از جنجالیترین اقدامات این شرکت در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شده است. براساس یادداشتهای داخلی که به دست خبرگزاری رویترز رسیده، متا نصب نرمافزار رهگیری جدیدی را روی کامپیوتر کارکنان مستقر در آمریکا آغاز کرده تا حرکات موس، کلیکها و فشرده شدن کلیدهای کیبورد آنها را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود جمعآوری کند. این طرح همزمان با یک موج جدید تعدیل نیرو در این شرکت در حال اجرا است.
این دادهها قرار است برای ساخت نسل تازهای از دستیارهای هوش مصنوعی استفاده شوند؛ دستیارهایی که بتوانند بخش بزرگی از کارهای اداری و دفتری را به صورت خودکار انجام دهند و تنها به نظارت انسانی محدود نیاز داشته باشند.
نرمافزار MCI؛ ابزار جدید متا برای جمعآوری داده
به گفته یکی از پژوهشگران تیم هوش مصنوعی متا، این ابزار که Model Capability Initiative (MCI) نام دارد، روی اپلیکیشنها و وبسایتهای مربوط به کار اجرا میشود و در کنار ثبت کلیکها و حرکات موس، هر از گاهی از محتوای صفحه نمایش کارمندان نیز اسکرینشات میگیرد.
منطق پشت این اقدام روشن است: اگر متا قصد دارد دستیارهایی بسازد که بتوانند کارهای روزمره اداری را انجام دهند، مدلها باید نمونههای واقعی از نحوه تعامل انسان با کامپیوتر را ببینند؛ از حرکت موس روی صفحه و انتخاب آیتمها از منوهای کشویی گرفته تا استفاده از میانبرهای کیبورد و جابهجایی بین پنجرههای مختلف.
هدف متا از ردیابی موس و کیبورد کارمندان چیست؟
به گفته متا، مشکل اصلی مدلهای فعلی هوش مصنوعی در شبیهسازی نحوه تعامل دقیق انسان با رابطهای گرافیکی است؛ برای مثال انتخاب گزینه درست از یک منوی کشویی پیچیده یا استفاده درست و ترکیبی از میانبرهای کیبورد.
در یادداشت داخلی شرکت به کارمندان گفته شده است که: «تمام کارمندان متا میتوانند تنها با انجام کارهای روزمره خود به بهبود مدلهای ما کمک کنند.» به این ترتیب، دادههای حاصل از ثبت حرکات موس کارمندان در متا و رفتار آنها با نرمافزارهای مختلف، به خوراک آموزشی ارزشمند برای مدلهای جدید تبدیل میشود.
هوش مصنوعی؛ محور جدید بازآفرینی نیروی کار در متا
متا، شرکت مادر فیسبوک و اینستاگرام، مدتی است که هوش مصنوعی را در مرکز جریانهای کاری خود قرار داده است. مدیران این شرکت معتقدند که هوش مصنوعی میتواند بهرهوری را افزایش دهد و ساختار نیروی کار را متحول کند.
اندرو باسورس، مدیر ارشد فناوری متا، در پیامی داخلی اعلام کرده که جمعآوری دادههای داخلی به عنوان بخشی از طرح «هوش مصنوعی برای کار» که اکنون به Agent Transformation Accelerator تغییر نام داده، گسترش پیدا خواهد کرد. به گفته او، چشمانداز متا این است که دستیارهای هوش مصنوعی بخش عمده کارها را انجام دهند و نقش انسانها بیشتر به هدایت، بررسی و بهبود خروجیها محدود شود.
توضیحات متا؛ جمعآوری داده برای ارزیابی کارمندان نیست
اندی استون، سخنگوی متا، در واکنش به پرسشها درباره این طرح تأکید کرده است که دادههای جمعآوریشده توسط ابزار MCI برای ارزیابی عملکرد کارمندان استفاده نخواهد شد و هدف، صرفاً آموزش مدلهای هوش مصنوعی است.
او میگوید تدابیر امنیتی برای محافظت از «محتوای حساس» در نظر گرفته شده، اما جزئیات دقیقتری درباره نوع دادههایی که مستثنی میشوند یا نحوه تشخیص اطلاعات حساس ارائه نکرده است؛ موضوعی که میتواند نگرانیها در مورد حریم خصوصی کارکنان را تشدید کند.
خودکارسازی وظایف و موج تازه تعدیل نیرو
حرکت متا به سمت خودکارسازی وظایفی که پیشتر توسط انسان انجام میشد، بخشی از روند گستردهتر در شرکتهای بزرگ فناوری آمریکاست. ابزارهای هوش مصنوعی که میتوانند کارهای پیچیده را با نظارت حداقلی انجام دهند، مدیران را به کاهش قابل توجه نیروی انسانی ترغیب کردهاند.
متا اعلام کرده است که از تاریخ ۲۰ می (۳۰ اردیبهشت) حدود ۱۰ درصد از نیروی کار جهانی خود را تعدیل خواهد کرد و در حال بررسی کاهش بیشتر نیروها در اواخر سال جاری است. در همین بازه زمانی، آمازون نیز حدود ۳۰ هزار نفر از کارکنان دفتری خود، معادل نزدیک به ۱۰ درصد، را اخراج کرده است.
تغییر عناوین شغلی و تشویق به استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی
متا کارمندان خود را تشویق میکند که برای کدنویسی و دیگر وظایف روزمره از دستیارهای هوش مصنوعی استفاده کنند؛ حتی اگر این کار در کوتاهمدت سرعت انجام وظایف را کاهش دهد. در همین راستا، شرکت بخشی از عناوین شغلی را ادغام کرده و عنوان جدید و کلیتر AI builder یا «سازنده هوش مصنوعی» را جایگزین آنها کرده است.
این تغییر نشان میدهد که متا در حال بازتعریف نقش کارکنان بر مبنای توانایی کار با هوش مصنوعی و استفاده از آن در جریان کار روزانه است؛ موضوعی که پیامدهای مهمی برای آینده مشاغل در این شرکت و کل صنعت فناوری خواهد داشت.
نگرانیهای حقوقی و حریم خصوصی؛ از آمریکا تا اروپا
ایفوما آجونوا، استاد حقوق در دانشگاه ییل، یادآوری میکند که فناوری ثبت دادههای کامپیوتری و گرفتن اسکرینشات از صفحه، در گذشته اغلب برای کشف تخلفات یا فعالیتهای غیرکاری کارکنان مورد استفاده قرار میگرفت. به گفته او، ثبت کامل کلیدهای فشردهشده روی کیبورد، سطح نظارت بر کارمندان دفتری را به سطحی میبرد که پیشتر عمدتاً کارگران اقتصاد گیگ و رانندگان آن را تجربه کرده بودند.
در ایالات متحده، قوانین فدرال محدودیت جدی و مشخصی برای میزان نظارت بر کارمندان تعیین نکردهاند؛ اما وضعیت در اروپا متفاوت است. والریو دی استفانو، استاد حقوق دانشگاه یورک، معتقد است چنین نظارتی در اروپا به احتمال زیاد نقض صریح مقررات عمومی حفاظت از دادهها (GDPR) تلقی خواهد شد.
او هشدار میدهد که رویههایی مانند ثبت حرکات موس کارمندان در متا و ردیابی دقیق رفتار آنها در محیط دیجیتال، توازن قدرت در محیط کار را به شدت به نفع کارفرما تغییر میدهد و میتواند حریم خصوصی کارکنان را به چالش بکشد؛ بهخصوص اگر مرز میان دادههای کاری و شخصی بهوضوح تعریف نشده باشد.
با توجه به سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و گسترش ابزارهای نظارتی، بحث درباره مرزهای اخلاقی و حقوقی چنین اقداماتی احتمالاً در سالهای آینده به یکی از محورهای اصلی گفتوگو میان شرکتها، قانونگذاران و مدافعان حقوق کارمندان تبدیل خواهد شد.
