تقلب با هوش مصنوعی در دانشگاه: بازگشت غول فراموش‌شده؛ چرا اساتید به «امتحانات شفاهی» روی آورده‌اند؟

در عصر طلایی هوش مصنوعی مولد، دانشگاه‌ها با یک بحران وجودی روبه‌رو شده‌اند: سنجش واقعی یادگیری. اساتید در تلاشند تا دریابند آیا دانشجویی که تکالیف بی‌نقص تحویل می‌دهد، واقعاً مفاهیم را درونی کرده یا صرفاً از ابزارهای پیشرفته‌ای مانند ChatGPT بهره برده است. در حالی که تلاش‌ها برای استفاده از نرم‌افزارهای تشخیص محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی (که اغلب دارای نرخ خطای بالایی هستند) ادامه دارد، یک موج جدید در حال شکل‌گیری است: بازگشت به امتحانات شفاهی. این راهکار که ریشه در دوران یونان باستان و سنت‌های دانشگاهی آکسفورد دارد، اکنون به عنوان کارآمدترین سلاح در برابر تقلب‌های مدرن شناخته می‌شود. با مغز افزار همراه باشید تا ببینیم این روش کلاسیک چگونه معمای تقلب نوین را حل می‌کند.

1. امتحان شفاهی: قوی‌ترین ضد ویروس در برابر تقلب AI

امتحان شفاهی، همانند آنچه در گزارش واشنگتن‌پست نیز تأکید شده، نیازمند حضور مستقیم دانشجو در مقابل استاد است. در این ساختار، هیچ چت‌باتی نمی‌تواند واسطه شود و پاسخ‌ها مستقیماً از ذهن فرد استخراج می‌گردند.

«کاترین هارتمن»، استاد مطالعات دینی دانشگاه وایومینگ، این تغییر را فرصتی برای ارتقای نقش خود می‌داند. او معتقد است این روش او را از نقش یک «کارآگاه تقلب» خارج کرده و دوباره به جایگاه اصلی خود یعنی یک «مربی» بازمی‌گرداند. آمارها هشداردهنده هستند: گزارش‌ها حاکی از آن است که تا ۸۵ درصد دانشجویان از ابزارهای هوش مصنوعی در انجام وظایف کلاسی خود استفاده می‌کنند. بنابراین، روی آوردن به ارزیابی شفاهی، راهی مستقیم برای ارزیابی درک عمیق دانشجو است.

2. تشبیه باشگاه بدنسازی ذهن: تخلیه شناختی توسط هوش مصنوعی

پروفسور هارتمن برای توجیه ضرورت کنار گذاشتن اتکا به AI، تشبیهی قدرتمند ارائه می‌دهد. او کلاس درس را مانند یک باشگاه بدنسازی می‌بیند که هدف آن تقویت «عضلات ذهن» است. استفاده از هوش مصنوعی برای نگارش مقالات، به گفته او، مانند این است که دانشجویان به جای تمرین، از یک لیفتراک برای جابجایی وزنه‌ها استفاده کنند. وزنه جابجا می‌شود، اما عضله‌ای ساخته نمی‌شود. این فرآیند منجر به تخلیه شناختی (Cognitive Offloading) می‌شود، جایی که زحمت تفکر به ماشین واگذار می‌شود.

3. چالش‌های آزمون شفاهی آنلاین: وقتی AI در تماس تصویری شکست می‌خورد

اگرچه این روش مستلزم حضور فیزیکی است، اما در شرایط برگزاری آنلاین (مانند زوم یا گوگل میت) نیز پتانسیل بالایی دارد، هرچند ریسک تقلب در آنجا نیز وجود دارد. «جودی هالستن لایچاک»، استاد دانشگاه ایلینوی، تجربه‌ای مثال‌زدنی دارد: او در یک آزمون شفاهی آنلاین متوجه رفتار غیرعادی یک دانشجو شد. بازتاب نور صفحه نمایش روی عینک دانشجو نشان می‌داد که او در حال تایپ کردن سؤالات برای AI است. از آنجا که AI قادر به ترکیب مفاهیم پیچیده کلاسی نبود، پاسخ‌های ارائه‌شده نامرتبط بود و دانشجو در نهایت مردود شد.

4. رضایت غیرمنتظره دانشجویان از ارزیابی شفاهی

برخلاف انتظار اولیه مبنی بر نفرت دانشجویان از این روش، بازخوردها مثبت بوده است. «لیلی لمان» (۲۰ ساله) پس از تجربه امتحان شفاهی اعلام کرد که آن را به آزمون کتبی ترجیح می‌دهد: «آنجا فقط خودت هستی و دانشت؛ هیچ راهی برای استفاده از AI نیست.»

حتی در رشته‌های فنی و مهندسی نیز این روش کارایی خود را ثابت کرده است. «مارک چین»، استاد دانشگاه وندربیلت، در درس زبان برنامه‌نویسی R، با نمایش یک قطعه کد و پرسش درباره منطق آن، توانست بفهمد که آیا دانشجو صرفاً کد را کپی-پیست کرده یا واقعاً فهمیده است. گزارش‌ها از اجرای موفقیت‌آمیز این سیستم در کلاس‌های بزرگ ۶۰۰ نفره در کانادا و دپارتمان‌های مهندسی دانشگاه کالیفرنیا حکایت دارد.

5. نتیجه‌گیری: آیا امتحان شفاهی پایان‌دهنده تقلب است؟

با وجود موفقیت چشمگیر امتحان شفاهی در سنجش درک عمیق و مقابله با تقلب مبتنی بر تولید متن، همچنان استفاده گسترده از هوش مصنوعی یک معضل بزرگ در محیط‌های دانشگاهی است. این راهکار، هرچند بسیار مؤثر، به تنهایی چاره نهایی نیست و دانشگاه‌ها باید استراتژی‌های جامع‌تری را برای تلفیق یادگیری عمیق و اخلاق آکادمیک اتخاذ کنند.