خداحافظی با کوپایلت در واتس‌اپ: تاریخ پایان فعالیت و دلایل حذف

مایکروسافت به‌صورت رسمی اعلام کرد که یکی از محبوب‌ترین روش‌های دسترسی به هوش مصنوعی پیشرفته‌اش، یعنی چت‌بات کوپایلت (Copilot)، در پلتفرم پیام‌رسان واتس‌اپ به‌زودی متوقف خواهد شد. این تصمیم که از ۱۵ ژانویه (۲۵ دی ۱۴۰۴) اجرایی می‌شود، موجی از تغییرات را در نحوه تعامل کاربران با این دستیار هوشمند ایجاد خواهد کرد. کاربران باید هرچه سریع‌تر برای انتقال گفتگوهای خود آماده شوند.

این خبر برای میلیون‌ها کاربری که از طریق شماره تلفن اختصاصی واتس‌اپ به قابلیت‌های مولد هوش مصنوعی مایکروسافت دسترسی پیدا می‌کردند، شوک‌آور بود. دسترسی به کوپایلت در واتس‌اپ مزیت بزرگی محسوب می‌شد، زیرا نیازی به نصب اپلیکیشن جداگانه یا ورود به مرورگر نبود و کاربران می‌توانستند در همان محیط مکالمه روزمره خود، از قدرت هوش مصنوعی برای جستجو، خلاصه‌سازی و تولید محتوا بهره ببرند.

تاریخ پایان سرویس‌دهی، ۱۵ ژانویه، به کاربران فرصت محدودی برای سازگاری با این تغییر داده است. این تصمیم نه تنها نشان‌دهنده تغییر استراتژیک در نحوه ارائه خدمات مایکروسافت است، بلکه به‌شدت تحت تأثیر سیاست‌های زیرساختی پلتفرم واتس‌اپ قرار دارد.

1. چرا کوپایلت واتس‌اپ را ترک می‌کند؟

دلیل اصلی این خداحافظی، سیاست‌های جدید پلتفرم واتس‌اپ، که زیرمجموعه متا (Meta) است، می‌باشد. واتس‌اپ اعلام کرده است که دیگر اجازه نخواهد داد چت‌بات‌های هوش مصنوعی عمومی از طریق WhatsApp Business API (API تجاری واتس‌اپ) به کاربران خدمات ارائه دهند. این تغییر ساختاری تأثیر گسترده‌ای بر اکوسیستم هوش مصنوعی در این پیام‌رسان محبوب گذاشته است.

1.1. سیاست‌های جدید WhatsApp Business API و کنترل متا

واتس‌اپ، با بیش از دو میلیارد کاربر فعال ماهانه، یک پلتفرم ارتباطی حیاتی است. متا تصمیم گرفته است که مسیر استفاده از API تجاری خود را به شکلی محدود کند که در درجه اول پاسخگوی نیازهای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMBs) برای خدمات مشتریان (Customer Service) و تعاملات رسمی باشد، نه توزیع عمومی مدل‌های زبان بزرگ (LLMs).

• هدف متا: واتس‌اپ قصد دارد منابع این API را به انواع دیگری از کسب‌وکارها و تعاملات مستقیم مشتری اختصاص دهد و از تبدیل شدن به کانالی برای توزیع گسترده چت‌بات‌های رقیب جلوگیری کند. این استراتژی به متا اجازه می‌دهد تا استانداردها و قوانین سخت‌گیرانه‌تری را بر روی نوع محتوا و مکالماتی که از طریق API صورت می‌گیرد، اعمال کند و درآمدزایی از طریق راه‌حل‌های تجاری (مانند پیام‌های تأییدی یا اعلان‌ها) را تسهیل نماید.
• فشارهای قانونی و رقابتی: کنترل بیشتر بر محتوای ورودی و خروجی در API تجاری، به متا کمک می‌کند تا از ریسک‌های قانونی مرتبط با سوءاستفاده از هوش مصنوعی گسترده در پلتفرم خود بکاهد.

1.2. تأثیر بر رقبا و وضعیت بازار

این تصمیم نه تنها مایکروسافت کوپایلت، بلکه سرویس‌هایی مانند ChatGPT اوپن‌ای‌آی (OpenAI) و پرپلکسیتی را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است.

پیش از اعلام رسمی مایکروسافت، اوپن‌ای‌آی نیز توقف فعالیت مستقیم ChatGPT در واتس‌اپ را تأیید کرده بود. این نشان می‌دهد که یک تغییر سیاست جامع از سوی متا در حال وقوع است که استفاده از سرویس‌های عمومی هوش مصنوعی مولد از طریق ساختار فعلی API تجاری را ممنوع می‌کند.

این رویداد منجر به تغییر پارادایم می‌شود؛ دیگر ارائه خدمات هوش مصنوعی از طریق یک شماره تلفن ساده در واتس‌اپ، به روش استاندارد نخواهد بود. شرکت‌ها مجبورند به سمت اپلیکیشن‌ها و پلتفرم‌های یکپارچه خود روی بیاورند.

2. مهم: تاریخچه چت‌ها در خطر است!

یکی از مهم‌ترین نکاتی که کاربران کوپایلت در واتس‌اپ باید در نظر بگیرند، موضوع حفظ تاریخچه مکالمات است. این موضوع برای کاربرانی که از کوپایلت واتس‌اپ برای کارهای تحقیقاتی، یادداشت‌برداری یا ایجاد پیش‌نویس استفاده می‌کردند، حیاتی است.

از آنجایی که دسترسی به کوپایلت در واتس‌اپ بدون نیاز به احراز هویت کامل از طریق اکانت مایکروسافت (مانند ورود به مرورگر یا اپلیکیشن) انجام می‌شد، این مکالمات در سرورهای ابری مایکروسافت به‌طور مستقیم با اکانت اصلی کاربر مرتبط نمی‌شدند و بیشتر به‌عنوان سشن‌های موقت در محیط واتس‌اپ عمل می‌کردند.

پیامد اصلی: تاریخچه چت‌ها هنگام انتقال به پلتفرم‌های دیگر (مانند اپلیکیشن اختصاصی مایکروسافت، یا نسخه وب) حفظ نخواهد شد.

2.1. جزئیات فنی از دست رفتن داده‌ها

از دیدگاه فنی، مکالمات واتس‌اپ به‌صورت رمزنگاری شده نقطه به نقطه (End-to-End Encrypted) در گوشی کاربر ذخیره می‌شوند. اما مکالمات با ربات‌ها (مانند کوپایلت) اغلب به‌عنوان داده‌های تبادل شده از طریق API تلقی شده و پس از پایان سشن، سوابق متنی جامع آن‌ها به‌طور خودکار به محیط‌های ذخیره‌سازی دائمی مایکروسافت (مانند OneDrive یا اکانت مایکروسافت کاربر) منتقل نمی‌شود، مگر اینکه کاربر فعالانه اقدام به ذخیره کند.

اگر یک کاربر بخواهد از مدل‌های زیربنایی (مانند GPT-4 که کوپایلت بر پایه آن کار می‌کند) در محیط جدید استفاده کند، باید سؤالات خود را مجدداً مطرح کند.

2.2. توصیه مایکروسافت برای استخراج داده‌ها

مایکروسافت کاربران را موظف کرده است پیش از مهلت ۱۵ ژانویه، مکالمات مهم خود را با استفاده از ابزارهای داخلی واتس‌اپ استخراج و ذخیره کنند.

راهنمای ذخیره چت‌ها در واتس‌اپ:

1. وارد چت مورد نظر (مکالمه با کوپایلت) شوید.
2. به تنظیمات چت بروید (معمولاً با کلیک روی نام مخاطب یا شماره).
3. گزینه Export Chat (استخراج گفتگو) را انتخاب کنید.
4. می‌توانید انتخاب کنید که آیا فایل‌های رسانه‌ای (تصاویر و ویدئوها) نیز ضمیمه شوند یا خیر.
5. فایل خروجی معمولاً به صورت یک فایل متنی (TXT) یا ZIP حاوی فایل‌های متنی تولید می‌شود که باید آن را در فضای ابری شخصی خود (مانند درایو شخصی یا ایمیل) ذخیره نمایید.

این داده‌ها دیگر به‌صورت خودکار در داشبورد کوپایلت جدید شما ظاهر نخواهند شد.

3. جایگزین‌های رسمی کوپایلت برای کاربران

پس از تاریخ مذکور (۱۵ ژانویه)، کاربران مایکروسافت برای دسترسی به قابلیت‌های هوش مصنوعی کوپایلت باید به کانال‌های رسمی زیر مراجعه کنند. این کانال‌ها امنیت داده‌ها و حفظ تاریخچه مکالمات را در اکوسیستم مایکروسافت تضمین می‌کنند.

3.1.  اپلیکیشن‌های موبایل اختصاصی کوپایلت (iOS و Android)

مایکروسافت سرمایه‌گذاری زیادی بر روی اپلیکیشن‌های موبایل اختصاصی کوپایلت انجام داده است. این اپلیکیشن‌ها تجربه کاربری بسیار بهتری را ارائه می‌دهند و مستقیماً به اکانت مایکروسافت کاربر متصل می‌شوند.

مزایا در پلتفرم اختصاصی:

• همگام‌سازی کامل: تمام سشن‌ها و مکالمات به‌طور مستقیم با اکانت مایکروسافت کاربر همگام‌سازی شده و می‌توانند بین دستگاه‌های مختلف (تلفن همراه، دسکتاپ) منتقل شوند.
• دسترسی به قابلیت‌های پیشرفته: این اپلیکیشن‌ها اغلب زودتر از نسخه‌های عمومی به قابلیت‌های جدید مانند دسترسی به محتوای تصویری پیشرفته یا مدل‌های سفارشی دسترسی پیدا می‌کنند.

 3.2. نسخه وب کوپایلت (Copilot Web Interface)

کاربران دسکتاپ یا کسانی که تمایلی به نصب اپلیکیشن موبایل ندارند، می‌توانند از طریق آدرس copilot.microsoft.com به سرویس دسترسی پیدا کنند.

این نسخه برای کسانی که از مرورگرهایی مانند مایکروسافت اج (Edge) یا کروم استفاده می‌کنند، محیطی آشنا فراهم می‌کند. در این حالت، احراز هویت از طریق ورود به حساب کاربری (مانند Outlook یا حساب سازمانی مایکروسافت) انجام می‌شود و تمام تعاملات در تاریخچه حساب کاربری ثبت می‌گردد.

 3.3. ادغام در محصولات دیگر مایکروسافت

کوپایلت همچنان به‌شدت در محصولات اصلی مایکروسافت ادغام شده است، از جمله:

• بینگ (Bing): جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی در موتور جستجوی بینگ.
• ویندوز (Windows): دسترسی مستقیم به کوپایلت از طریق نوار وظیفه ویندوز ۱۱.
• مایکروسافت ۳۶۵ (Microsoft 365 Copilot): برای کاربران سازمانی، ادغام در Word، Excel، PowerPoint و Outlook همچنان قوی باقی خواهد ماند.

4. نتیجه‌گیری: آینده تعامل هوش مصنوعی و پیام‌رسان‌ها

این انتقال، گرچه ممکن است کمی برای کاربران دائمی ناخوشایند باشد، اما نشان‌دهنده تمرکز شرکت‌ها بر مسیرهای ارتباطی مستقیم‌تر و امن‌تر با مصرف‌کننده است.

متا با محدود کردن استفاده از API تجاری برای چت‌بات‌های عمومی، در حال ایجاد یک مرز مشخص بین ارتباطات رسمی کسب‌وکار و استفاده گسترده از هوش مصنوعی مولد است. این استراتژی، احتمالاً به منظور تضمین کیفیت تجربه کاربری و جلوگیری از نفوذ سرویس‌هایی که مستقیماً با پلتفرم‌های متا (مانند Meta AI که خودشان در حال توسعه آن هستند) رقابت می‌کنند، اتخاذ شده است.

با توجه به موقعیت واتس‌اپ به عنوان یکی از محبوب‌ترین پیام‌رسان‌های جهان، به نظر می‌رسد متا در تلاش است تا کنترل بیشتری بر اکوسیستم پیام‌رسانی خود داشته باشد و از تبدیل شدن آن به یک کانال توزیع رایگان برای مدل‌های رقیب بزرگ هوش مصنوعی جلوگیری کند. کاربران باید تا ۱۵ ژانویه تدابیر لازم برای حفظ سوابق مکالمات خود را اتخاذ کرده و به پلتفرم‌های رسمی مایکروسافت مهاجرت کنند تا از تجربه کامل هوش مصنوعی کوپایلت بهره‌مند شوند.