معرفی رسمی طراحی Liquid Glass تلگرام برای اندروید: راهنمای کامل فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی

مقدمه: زبان طراحی جدید مایع به اندروید رسید

تلگرام، یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین پیام‌رسان‌های جهان، همواره در تلاش بوده تا با به‌روزرسانی‌های منظم، تجربه کاربری خود را بهبود بخشد. در جدیدترین گام هیجان‌انگیز خود، تلگرام به‌روزرسانی مهمی را برای کاربران پلتفرم اندروید منتشر کرده است. پس از مدتی انتشار نسخه‌های آزمایشی (بتا) و دریافت بازخوردهای اولیه، طراحی جدید با نام Liquid Glass (شیشه مایع) سرانجام در قالب نسخه پایدار 12.2.0 در گوگل پلی استور به صورت رسمی در دسترس عموم قرار گرفت.این به‌روزرسانی، صرفاً یک تغییر کوچک در رابط کاربری (UI) نیست؛ بلکه یک تحول اساسی در ظاهر و حس (Look and Feel) برنامه است که جلوه‌ای مدرن، شفاف و مینیمال را به رابط کاربری تلگرام در دستگاه‌های اندرویدی می‌آورد. این طراحی جدید تلاش دارد تا از لحاظ بصری، تلگرام اندروید را به برادر بزرگ‌تر خود، یعنی نسخه iOS، نزدیک‌تر سازد.

1. تغییرات اصلی: شفافیت و نزدیکی به زبان طراحی اپل

زبان طراحی Liquid Glass بر اساس اصول مدرن طراحی رابط کاربری بنا شده است که بر شفافیت، عمق بصری و استفاده از افکت‌های بلوری تمرکز دارد. مهم‌ترین ویژگی این آپدیت که باعث تمایز آن با نسخه‌های پیشین می‌شود، اعمال جلوه شیشه مایع بر روی برخی از عناصر کلیدی رابط کاربری است:

1.1. کادرهای پایین چت و کانال‌ها (Bottom Sheets):

یکی از برجسته‌ترین تغییرات، شفاف شدن نوارها و کادرهایی است که در پایین صفحه مکالمات، لیست چت‌ها، یا هنگام باز کردن منوهای مختلف (معروف به Bottom Sheets) ظاهر می‌شوند. در نسخه‌های پیشین، این عناصر معمولاً با رنگی یکپارچه و مات نمایش داده می‌شدند. اما در طراحی Liquid Glass، این نوارها حالتی نیمه‌شفاف (Translucent) پیدا کرده‌اند.

1.2. قابلیت اسکرول شفاف و افکت سه‌بعدی:

هنگامی که کاربر در صفحه اصلی تلگرام یا درون یک چت به پایین اسکرول می‌کند، به دلیل این شفافیت، محتوای پشت این کادرهای پایین صفحه (مانند لیست چت‌ها یا پیام‌ها) از زیر آن‌ها قابل مشاهده خواهد بود. این امر، یک افکت بصری سه‌بعدی و عمق‌دار ایجاد می‌کند که جلوه‌ای بسیار چشم‌نواز و مدرن به برنامه می‌بخشد. این ویژگی مستقیماً از زبان طراحی iOS کپی شده است.

1.3. هماهنگ‌سازی بصری بین پلتفرم‌ها:

یکی از اهداف اصلی تلگرام در سال‌های اخیر، ارائه یک تجربه کاربری منسجم در تمام پلتفرم‌ها بوده است. معرفی این زبان طراحی در اندروید، در راستای هماهنگ‌سازی بیشتر نسخه‌های iOS و اندروید پس از معرفی اولیه این زبان طراحی (که اولین بار در iOS 26 به صورت گسترده‌تر مطرح شد) انجام شده است. این تلاش برای یکپارچگی، استفاده از برنامه را برای کاربرانی که بین دو سیستم عامل جابه‌جا می‌شوند، آسان‌تر می‌کند.

2.  چالش‌ها: زیبایی در برابر خوانایی

اگرچه طراحی شیشه مایع ظاهری بسیار مدرن، لوکس و زیبا به تلگرام می‌بخشد و بسیاری از کاربران مشتاق ظاهر جدید هستند، اما این شفافیت بیش از حد همیشه بدون چالش نیست.

2.1 مسئله خوانایی و تداخل رنگ:

• منتقدان طراحی Liquid Glass معتقدند که این شفافیت می‌تواند در برخی شرایط، گیج‌کننده باشد و خوانایی محتوا را تحت تأثیر قرار دهد. در طراحی‌های قدیمی، عناصر پایین صفحه در یک کادر یکپارچه با پس‌زمینه مشخص قرار داشتند که تفکیک بصری واضحی بین متن و پس‌زمینه ایجاد می‌کرد.
• اما در طراحی جدید، با اسکرول کردن و تغییر پس‌زمینه (به خصوص اگر کاربر از والپیپرهای شلوغ یا رنگ‌های تیره/روشن متناقض استفاده کند)، ممکن است تفکیک شدن هر آیتم و متن از زیر آن کمی دشوار شود. برخی کاربران این سطح از شفافیت را برای چشم آزاردهنده دانسته و ترجیح می‌دهند عناصر به صورت مات‌تر نمایش داده شوند تا تمرکز بر محتوای اصلی حفظ گردد.

3. راهنمای فنی: چگونه انیمیشن Liquid Glass را در تلگرام اندروید غیرفعال کنیم؟

خوشبختانه، تلگرام مانند همیشه به نیاز کاربران برای شخصی‌سازی اهمیت داده است. اگر ظاهر جدید و شفافیت بیش از حد آن را نپسندیدید و مایل به بازگشت به حالت کدرتر (Opaque) و با شفافیت کمتر هستید، تلگرام یک گزینه اختصاصی برای غیرفعال‌سازی این افکت در تنظیمات صرفه‌جویی در مصرف انرژی تعبیه کرده است.

برای بازگرداندن تلگرام اندروید به حالت بصری پیشین و غیرفعال کردن کامل جلوه Liquid Glass، مراحل دقیق زیر را دنبال کنید:

گام 1: ورود به تنظیمات اصلی:

1. برنامه تلگرام (Telegram) را: در گوشی اندرویدی خود باز کنید.
2. با لمس آیکون همبرگری (سه خط موازی) در گوشه بالا سمت چپ، منوی اصلی را باز کنید.
3. گزینه تنظیمات (Settings) را انتخاب نمایید.

گام 2: دسترسی به تنظیمات مصرف انرژی:

1. در منوی تنظیمات، به دنبال بخش Data and Storage (داده‌ها و فضای ذخیره‌سازی) بگردید.
2. در این قسمت، گزینه Power Saving (صرفه‌جویی در مصرف انرژی) را انتخاب کنید. این منو معمولاً شامل تنظیماتی است که برای بهینه‌سازی مصرف باتری و داده طراحی شده‌اند.

گام 3: غیرفعال‌سازی Liquid Glass:

1. در صفحه تنظیمات صرفه‌جویی در مصرف انرژی، به دنبال بخشی باشید که مربوط به انیمیشن‌ها است. در نسخه‌های اخیر تلگرام، این تنظیمات در قالب یک منوی کشویی با عنوان Animations in Chats یا مشابه آن نمایش داده می‌شود.
2. منوی کشویی Animations (انیمیشن‌ها) را باز کنید. این منو معمولاً شامل گزینه‌هایی مانند “All Animations”، “No Animations” و در نسخه جدید، گزینه‌ای به نام Liquid Glass است.
3. تیک یا گزینه مربوط به Liquid Glass را بردارید (یا آن را غیرفعال کنید).

نکته فنی: ممکن است در برخی نسخه‌های آزمایشی، این گزینه به صورت مستقیم تحت عنوان “Disable Liquid Glass Animation” یا “Use Native UI” نمایش داده شود، اما در نسخه 12.2.0 به بعد، این تنظیمات در بخش مربوط به انیمیشن‌های چت دسته‌بندی شده‌اند.

3.1. تأثیر غیرفعال‌سازی:

با برداشتن تیک Liquid Glass، برنامه بلافاصله به حالت نمایش قبلی بازمی‌گردد. این کار باعث می‌شود:

• شفافیت آیتم‌های پایین صفحه (Bottom Sheets) به شدت کاهش یابد.
• عناصر رابط کاربری، کدرتر (More Opaque) و با مرزهای مشخص‌تری نمایش داده شوند.
• تفکیک بصری بین متن و پس‌زمینه به حالت استاندارد بازگردد و خوانایی محتوا در پس‌زمینه‌های شلوغ بهبود یابد.
• انیمیشن‌های خاص مرتبط با این طراحی حذف می‌شوند.

4. بررسی جزئیات فنی انیمیشن (اختیاری)

از دیدگاه فنی، افکت Liquid Glass بر پایه استفاده از پارامترهای گرافیکی مانند Blur Radius و Opacity در لایه‌بندی (Layering) رابط کاربری کار می‌کند.

اگر بخواهیم میزان شفافیت را به صورت ریاضی در نظر بگیریم، در طراحی جدید، پارامتر Opacity (شفافیت) لایه‌های UI به عددی نزدیک به 0.85 (یا 85% کدری) تنظیم شده است تا افکت بلور دیده شود. با غیرفعال‌سازی این گزینه، این پارامتر به مقدار پیش‌فرض نزدیک به 1.0 (100% کدری یا کاملاً مات) بازمی‌گردد.

5. نتیجه‌گیری : کنترل کامل بر تجربه کاربری

تلگرام با ارائه آپدیت جدید 12.2.0 و آوردن زبان طراحی Liquid Glass به پلتفرم اندروید، گامی مهم در جهت یکپارچه‌سازی بصری و مدرن‌سازی رابط کاربری خود برداشته است. این به‌روزرسانی، جذابیت بصری و عمق بیشتری به برنامه می‌بخشد و آن را با استانداردهای روز طراحی موبایل هماهنگ می‌کند.

مهم‌تر از همه، تلگرام با ارائه یک گزینه ساده در بخش تنظیمات، امکان شخصی‌سازی برای کاربران فراهم کرده است. این انعطاف‌پذیری تضمین می‌کند که هر کاربر بتواند رابط کاربری را بر اساس ترجیحات شخصی خود—چه زیبایی مدرن شفافیت، و چه خوانایی مطلق مات بودن—تنظیم کند. اکنون کاربران اندرویدی کنترل کاملی بر روی ظاهر اپلیکیشن محبوب خود دارند.