در سالیان اخیر، وعدههای فراوانی درباره تحولآفرینی هوش مصنوعی (AI) در افزایش بهرهوری و سودآوری شرکتها شنیدهایم. با این حال، جدیدترین گزارش مؤسسه KPMG پرده از واقعیت دیگری برمیدارد: اکثریت قریب به اتفاق کسبوکارها هنوز نتوانستهاند از سرمایهگذاریهای خود در حوزه هوش مصنوعی سود مالی کسب کنند. این مقاله به بررسی دلایل این پدیده و راهکارهای پیش رو میپردازد.
1. هوش مصنوعی و عدم سودآوری در شرکتها: یک نگاه آماری
نتایج نظرسنجی KPMG از ۷۵۳ کسبوکار نشان میدهد که تنها ۲ درصد از شرکتها توانستهاند از سرمایهگذاریهای خود در هوش مصنوعی مولد به سوددهی برسند. نکته قابل توجه اینجاست که عمده این ۲ درصد موفق نیز، شرکتهای غولپیکری با درآمد سالانه بیش از ۱ میلیارد دلار بودهاند.
2. چالش اصلی: تعلل در ادغام و اندازهگیری بازدهی
یکی از دلایل اصلی عدم سودآوری، تعلل شرکتها در ادغام کامل هوش مصنوعی در عملیات اصلی کسبوکارشان است. بسیاری از سازمانها هنوز در مرحله “آزمون و خطا” با ابزارهای هوش مصنوعی هستند و استفاده صرف از پلتفرمهایی مانند ChatGPT یا ابزارهای تولید تصویر، به معنای افزایش درآمد یا کاهش هزینهها نیست. با وجود اینکه ۹۳ درصد سازمانهای مورد بررسی از هوش مصنوعی استفاده میکنند، تنها ۳۱ درصد آن را در عملیات اصلی خود ادغام کردهاند.
3. نگاه بلندمدت به سرمایهگذاری هوش مصنوعی
مدیران کسبوکارها معتقدند که سودآوری از هوش مصنوعی یک “بازی بلندمدت” است. حدود ۶۱ درصد از مدیران انتظار دارند که نتایج ملموس مالی بین ۱ تا ۵ سال آینده ظاهر شود. استفانی تریل، از مدیران ارشد KPMG کانادا، تاکید میکند که با وجود نبود سود آنی، توقف سرمایهگذاری در هوش مصنوعی برای حفظ رقابتپذیری اقتصادی خطرناک است و شرکتها باید سرعت پیادهسازی آن را در عملیات اصلی خود افزایش دهند.
4. فراتر از سود مالی: معیارهای کیفی و استراتژیک برای سنجش ROI
یکی از مشکلات اساسی، عدم توانایی شرکتها در اندازهگیری صحیح نرخ بازگشت سرمایه (ROI) هوش مصنوعی است. کارشناسان پیشنهاد میکنند که علاوه بر سود مالی، معیارهای استراتژیک و کیفی نیز باید در نظر گرفته شوند:
- هوش مصنوعی تا چه حد دقت تصمیمات مدیریتی را افزایش داده است؟
- آیا فرآیندها سریعتر و آسانتر شدهاند؟
- آیا بهبود خدمات منجر به رضایت بیشتر مشتریان شده است؟
تمرکز صرف بر کاهش هزینهها یا افزایش فروش مستقیم، تصویر کاملی از ارزش واقعی هوش مصنوعی ارائه نمیدهد. برای دستیابی به سودآوری پایدار از هوش مصنوعی، شرکتها باید رویکردی جامعتر در ادغام، اندازهگیری و سرمایهگذاری بلندمدت در این فناوری اتخاذ کنند.
