مایکروسافت، گوگل و حالا اپل؛ شرکتهای بزرگ فناوری یکی پس از دیگری زیر فشار رگولاتوریهای سختگیرانه جهانی، مجبور به عقبنشینی از سیاستهای بسته خود شدهاند. جدیدترین مورد، برزیل است که توانست اپل را وادار به پذیرش تغییرات بنیادین در اکوسیستم iOS کند. از سال آینده، کاربران آیفون در این کشور میتوانند از فروشگاههای اپلیکیشن شخص ثالث استفاده کرده و به گزینههای پرداخت جایگزین نیز دسترسی داشته باشند. این تحول، ساختار بسته iOS را در یکی از بزرگترین بازارهای آمریکای لاتین متحول خواهد کرد.
اگر میخواهید از آخرین تحولات دنیای فناوری و تأثیرات جهانی آن آگاه شوید، با ما، با مغز افزار همراه باشید.
1. ریشههای قانونی: از شکایت تا توافق نهایی
این تصمیم تاریخی، نتیجه یک کشمکش حقوقی طولانیمدت است که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد. شرکت تجارت الکترونیک MercadoLibre با ثبت شکایتی نزد نهاد ضدانحصار برزیل با نام (CADE)، سیاستهای انحصاری اپل را به چالش کشید. محور اصلی این شکایت، دو مورد بود: محدودیت در توزیع اپلیکیشنها خارج از اپ استور و اجبار توسعهدهندگان به استفاده از سیستم پرداخت درونبرنامهای اپل.
پس از فراز و نشیبهای فراوان در دادگاهها، CADE در اواسط سال ۲۰۲۵ یک دستور موقت صادر کرد که اپل را ملزم به فراهمسازی امکان توزیع جایگزین و لینکدهی به سیستمهای پرداخت خارجی میکرد. اگرچه اپل بلافاصله مذاکراتی جدید را آغاز کرد و اجرای دستور را به تعلیق درآورد، اما مذاکرات اخیر به یک توافق رسمی منجر شد که اکنون اجرایی خواهد شد.
2. تغییرات کلیدی در سیاستهای اپ استور برزیل
بر اساس بیانیه رسمی CADE، این توافق اپل را ملزم به اجرای سه تغییر اصلی میکند:
- اجازه فعالیت فروشگاههای اپ شخص ثالث: توسعهدهندگان میتوانند از طریق پلتفرمهای خود، اپلیکیشنها را توزیع کنند.
- دسترسی به پرداختهای جایگزین: امکان لینکدهی به سامانههای پرداخت خارجی برای خریدهای درونبرنامهای فراهم میشود.
- تأیید محتوای خنثی: هرگونه اطلاعرسانی به کاربر درباره گزینههای جایگزین باید با لحنی عینی و بدون تأثیر بر تجربه کاربری اصلی انجام شود.
3. ساختار کارمزد جدید: کاهش فشار بر توسعهدهندگان
یکی از مهمترین بخشهای این توافق، مشخص شدن ساختار کارمزد جدید است که نشان میدهد اپل همچنان حق دریافت سهمی از تراکنشها را خواهد داشت، اما با شرایط جدید:
- خریدهای درون استور (با سیستم پرداخت اپل): کارمزد عمومی ۲۵٪ و برای برنامههای ویژه ۱۰٪، به علاوه ۵٪ هزینه اضافی برای استفاده از سیستم پرداخت اپل.
- هدایت پرداخت به خارج از استور:
- در صورت استفاده از متن بدون لینک: کارمزدی اعمال نمیشود.
- در صورت وجود لینک یا دکمه هدایت به سایت توسعهدهنده: کارمزد ۱۵٪ در نظر گرفته میشود.
- فروشگاههای جایگزین: این فروشگاهها موظف به پرداخت ۵٪ کارمزد بابت «فناوری اصلی» (Core Technology Fee) هستند.
4. مهلت اجرا و جریمه احتمالی
اپل ۱۰۰ روز فرصت دارد تا این تغییرات ساختاری را در اکوسیستم iOS برزیل پیادهسازی کند. در صورت عدم پایبندی، این شرکت با جریمهای سنگین تا سقف ۱۵۰ میلیون رئال برزیل (معادل ۲۷ میلیون دلار) مواجه خواهد شد.
اپل در واکنش به این تصمیم اعلام کرده است که اجرای این تغییرات ریسکهای جدیدی را برای حریم خصوصی و امنیت کاربران ایجاد میکند، با این حال تأکید کرده است که تلاش خواهد شد تا حفاظتهای امنیتی حیاتی، بهخصوص برای کاربران خردسال، حفظ شده و iOS امنترین پلتفرم موبایل در برزیل باقی بماند. این عقبنشینی جدید اپل نشاندهنده تداوم مبارزه جهانی برای بازارهای بازتر در حوزه نرمافزار است.
