پس از استرالیا، این بار دولت فرانسه به رهبری «امانوئل مکرون» قدمی جسورانه برداشته و در حال تدوین قانونی است که هدف آن محافظت از کودکان و نوجوانان در برابر خطرات دنیای دیجیتال است. این طرح جدید، که قرار است برای سال تحصیلی 2026 به اجرا درآید، ممنوعیت استفاده کودکان زیر 15 سال از شبکههای اجتماعی و همچنین ممنوعیت کامل گوشیهای هوشمند در محیط دبیرستانها را پیشبینی میکند.
1. جزئیات محدودیتهای دیجیتال جدید فرانسه
پیشنویس لایحه فرانسه یک استراتژی دوسویه را برای تنظیم مقررات فضای مجازی معرفی میکند:
- ممنوعیت کامل برای زیر 15 سال: کاربران زیر پانزده سال از هرگونه دسترسی به پلتفرمهای شبکههای اجتماعی منع خواهند شد.
- ممنوعیت در مدرسه: استفاده از تلفن همراه به طور کلی در تمامی دبیرستانها برای دانشآموزان 15 تا 18 ساله ممنوع میشود.
- محدودیت زمانی دیجیتال (Digital Curfew): برای گروه سنی 15 تا 18 سال، یک محدودیت ساعتی اعمال خواهد شد؛ دسترسی به شبکههای اجتماعی هر شب از ساعت 10 شب تا 8 صبح روز بعد مسدود خواهد شد.
این لایحه برای اطمینان از انطباق کامل با قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا (DSA)، در حال حاضر برای بررسی دقیقتر به شورای دولتی فرانسه (Conseil d’État) ارسال شده است.
2. نگرانیهای اصلی: سلامت روان و محتوای مضر
- تأکید اصلی در متن پیشنویس لایحه بر تهدیدات جدی زمان بیش از حد استفاده از نمایشگر (Screen Time) برای سلامت نوجوانان است. این تهدیدات شامل افزایش نرخ آزار و اذیت سایبری، مواجهه با محتوای نامناسب و مختل شدن الگوهای حیاتی خواب میشود.
- همانطور که رسانههای معتبری مانند گاردین گزارش دادهاند، فرانسه پیش از این نیز هشدارهای جدی صادر کرده بود. در یک تحقیق پارلمانی در سپتامبر گذشته، پلتفرم تیکتاک به طور خاص به عنوان یک «سم تدریجی» برای کودکان معرفی شد. یکی از قانونگذاران ارشد فرانسوی، این پلتفرم را «اقیانوسی از محتوای مضر» نامید و توضیح داد که الگوریتمهای آن چگونه کودکان را در حلقههای بسته محتوای منفی به دام میاندازند.
- امانوئل مکرون خود نیز بارها بر ارتباط مستقیم مصرف بالای دستگاههای هوشمند با کاهش تواناییهای تحصیلی و تشدید مشکلات سلامت روان تأکید کرده است. او در دسامبر گذشته اظهار داشت: «هرچه زمان استفاده از صفحه نمایش بیشتر باشد، پیشرفت تحصیلی کاهش پیدا میکند و هرچه این زمان بیشتر شود، مشکلات سلامت روان نیز افزایش مییابد.»
اگر به دنبال محتوای دقیقتر و تحلیلهای عمیقتر در این حوزه هستید، میتوانید با مغز افزار همراه باشید تا پیچیدگیهای دنیای تکنولوژی را بهتر درک کنید.
3. الگوی استرالیا: پیشگام در قانونگذاریهای سختگیرانه
تصمیم فرانسه تحت تأثیر موفقیت اولیه استرالیا اتخاذ شده است. در دسامبر 2025، استرالیا با تصویب قانونی، استفاده از شبکههای اجتماعی اصلی مانند تیکتاک، ایکس، اینستاگرام و تردز را برای افراد زیر 16 سال ممنوع کرد. این اقدام پس از انتشار مطالعهای تکاندهنده صورت گرفت که ابعاد خطرات دیجیتال را در آن کشور روشن ساخت.
نتایج آن تحقیق بسیار نگرانکننده بود:
- فراگیری بالا: 96 درصد از کودکان 10 تا 15 ساله در شبکههای اجتماعی فعال بودند.
- مواجهه با خطر: 7 نفر از هر 10 کاربر با محتوایی مرتبط با خشونت، زنستیزی، اختلالات تغذیهای یا خودکشی برخورد کرده بودند.
- قربانی آزار سایبری: بیش از نیمی از این کودکان تجربه آزار سایبری (Cyberbullying) داشتند.
- سوءاستفاده آنلاین: از هر 7 نفر، یک نفر هدف رفتارهای سودجویانه یا فریبدهنده آنلاین قرار گرفته بود.
پس از این اقدام استرالیا، کشورهایی مانند دانمارک، نروژ و مالزی نیز در حال بررسی چارچوبهای مشابهی بودهاند و اکنون فرانسه با جدیت بیشتری وارد این عرصه شده است.
