پروژه سان‌کچر گوگل: تراشه‌های هوش مصنوعی در فضا

گوگل با پروژه سان‌کچر، هوش مصنوعی را به مدار زمین می‌برد

گوگل پروژه‌ای جاه‌طلبانه به نام سان‌کچر (Suncatcher) را آغاز کرده تا مرزهای یادگیری ماشینی را فراتر از زمین ببرد. هدف این پروژه، استقرار تراشه‌های هوش مصنوعی گوگل در مدار زمین است تا محاسبات AI در فضا انجام شود و از انرژی بی‌پایان خورشید بهره‌برداری گردد.

تراشه‌های TPU در فضا

در پروژه سان‌کچر، تراشه‌های اختصاصی گوگل یا همان Tensor Processing Unit (TPU) روی شبکه‌ای از ماهواره‌های به‌هم‌پیوسته نصب می‌شوند. قرار گرفتن این تراشه‌ها در مدار، به همراه طلوع و غروب مداوم خورشید، باعث می‌شود پنل‌های خورشیدی تا ۸ برابر کارآمدتر از سطح زمین عمل کنند و نیاز به باتری و منابع انرژی پشتیبان کاهش یابد.

اتصال نوری و پهنای باند بالا

ماهواره‌های سان‌کچر از طریق اتصالات نوری بین‌ماهواره‌ای به یکدیگر متصل می‌شوند تا داده‌ها را با پهنای باند بسیار بالا و تأخیر کم میان شتاب‌دهنده‌های سخت‌افزاری منتقل کنند؛ درست مانند عملکرد دیتاسنترهای زمینی. برای این منظور، ماهواره‌ها باید فاصله کمی از یکدیگر داشته باشند و موقعیت آن‌ها به دقت کنترل شود.

مقاومت تراشه‌ها در فضا

تراشه‌های TPU نسل Trillium و v6e تحت آزمایش‌های تابشی قرار گرفته‌اند و نتایج امیدوارکننده‌ای به دست آمده است. تنها بخش حساس تراشه، حافظه HBM بود که پس از دریافت دوزی سه برابر بیشتر از حد انتظار پنج‌ساله، تغییرات جزئی نشان داد اما هیچ خرابی سخت‌افزاری رخ نداد. این موضوع نشان می‌دهد تراشه‌های گوگل به شکل شگفت‌انگیزی برای محیط فضایی مقاوم هستند.

چشم‌انداز اقتصادی

گوگل پیش‌بینی می‌کند تا اواسط دهه ۲۰۳۰، هزینه پرتاب به زیر ۲۰۰ دلار به ازای هر کیلوگرم برسد؛ بنابراین ایجاد و بهره‌برداری از دیتاسنترهای فضایی می‌تواند از نظر هزینه با دیتاسنترهای زمینی رقابت کند.

چالش‌ها و برنامه آینده

البته مسیر پروژه سان‌کچر ساده نیست. گوگل باید بر مدیریت حرارتی، ارتباطات پهن‌باند زمینی و پایداری سیستم‌ها در مدار غلبه کند. برای شروع، همکاری با شرکت Planet برنامه‌ریزی شده تا دو ماهواره آزمایشی تا اوایل ۲۰۲۷ به فضا فرستاده شود. این ماهواره‌ها عملکرد تراشه‌ها و مدل‌های یادگیری ماشینی در محیط فضایی را بررسی می‌کنند.

اگر این آزمایش‌ها موفقیت‌آمیز باشند، پروژه سان‌کچر می‌تواند مسیر آینده هوش مصنوعی از زمین به مدار خورشیدی تغییر دهد؛ جایی که خورشید نه تنها منبع انرژی، بلکه سوخت محاسبات بی‌پایان خواهد بود.

جمع‌بندی

پروژه سان‌کچر گوگل یک گام بلند در مسیر توسعه هوش مصنوعی و محاسبات فضایی است. با بهره‌گیری از انرژی خورشید، تراشه‌های TPU و اتصال نوری بین ماهواره‌ها، گوگل قصد دارد مرزهای محاسبات یادگیری ماشینی را از زمین فراتر ببرد. اگر موفق شود، آینده AI می‌تواند به فضا منتقل شود و امکان پردازش‌های سریع، کم‌هزینه و پایدار فراهم گردد.