در سالی که جهان درگیر رقابت اوپنای با گوگل و انتشار GPT-5.2 است و فناوری هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه پیش میرود، در ایران یکی از مهمترین دستاوردهای اکوسیستم دیجیتال یعنی «احراز هویت غیرحضوری» در معرض تهدیدی جدی قرار گرفته است. انجمن صنفی کارفرمایی شرکتهای فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران با انتشار بیانیهای هشدار داده که مداخلات انحصارگرایانه دولت، این دستاورد ملی را به مسیر اضمحلال کشانده و انگیزه فعالان بخش خصوصی را به ناامیدی بدل کرده است. با مغزافزار همراه باشید.
احراز هویت غیرحضوری، که شش سال پیش به عنوان یکی از اولین کاربردهای بزرگ هوش مصنوعی در نظام حکمرانی ایران عملیاتی شد، نمونهای موفق از همکاری یکپارچه دولت و بخش خصوصی بود. این پروژه ملی در دوران اوج کرونا توانست با اتکا به شرکتهای فناور داخلی و حمایت نهادهای حاکمیتی، زیرساختی دقیق، سریع و ارزان برای ارائه خدمات دیجیتال ایجاد کند؛ زیرساختی که ایران را در ردیف کشورهای پیشرو این حوزه قرار داد.
اما بنا به گزارش این انجمن، رویکرد حمایتی دولت بهتدریج جای خود را به رقابت ناسالم و انحصارطلبی برخی نهادها داده است. سازمان ثبت احوال طی ماههای اخیر نهتنها اقدام به شکایت از شرکتهای ارائهدهنده خدمات احراز هویت کرده، بلکه با ایجاد اختلال در سرویسهای آنها، عملاً بازار بالغ و نظاممند احراز هویت غیرحضوری را هدف قرار داده است. بازاری که طی سالها، با تلاش شبانهروزی شرکتها و با تنظیمگری صحیح بانک مرکزی و سازمان بورس شکل گرفته بود.
به باور انجمن، اقداماتی از این دست نهتنها خلاف جهت سیاستهای کلان کشور در حمایت از اقتصاد دیجیتال است، بلکه میتواند یکی از معدود مسیرهای درآمدی پایدار برای شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی را نابود کند. آنها تأکید میکنند که چنین مداخلاتی امید و انگیزه فعالان بخش خصوصی را از بین میبرد، در حالی که دولت در سخنرانیها و نشستهای تخصصی مدام بر اهمیت توسعه هوش مصنوعی و رقابت اوپنای با گوگل و انتشار GPT-5.2 تأکید میکند.
انجمن صنفی از سران قوا، وزیر ارتباطات، نهادهای تصمیمگیر و رسانههای تخصصی اقتصاد دیجیتال خواسته است که با اتخاذ موضعی قاطع، مانع از گسترش این انحصارگرایی شوند و اجازه ندهند یک دستاورد ملی که با همکاری بخش خصوصی و حاکمیت شکل گرفته، قربانی منفعتطلبی محدود برخی دستگاههای دولتی شود.
