کدنویسی حسی؛ واژهای که آینده برنامهنویسی را بازتعریف میکند
فرهنگ لغت کالینز (Collins Dictionary) واژهی سال ۲۰۲۵ را معرفی کرد؛ اصطلاحی تازه که نشاندهندهی دگرگونی بزرگ در دنیای فناوری و برنامهنویسی است. این واژه، vibe coding یا همان کدنویسی حسی نام دارد.
کدنویسی حسی به نوعی از توسعه نرمافزار با کمک هوش مصنوعی اشاره دارد که در آن، کاربران میتوانند با زبان طبیعی خود ایدهشان را بیان کنند و هوش مصنوعی آن را به کد کامپیوتری واقعی تبدیل کند — بدون نیاز به دانش برنامهنویسی.
مفهوم «کدنویسی حسی» از کجا آمد؟
ایدهی این اصطلاح را آندری کارپاتی (Andrej Karpathy)، مدیر پیشین بخش هوش مصنوعی تسلا و از مهندسان بنیانگذار OpenAI مطرح کرد. او با این واژه توصیف میکند که در آینده، کاربران میتوانند با حس و هدف خودشان نرمافزار طراحی کنند، بدون اینکه حتی کدها را ببینند.
به بیان سادهتر، کافی است بگویید:
«یک اپلیکیشن برای یادداشتهای روزانه میخواهم با طراحی ساده و تاریک»
و هوش مصنوعی آن را برایتان میسازد!
کالینز چگونه این واژه را انتخاب کرد؟
واژهشناسان کالینز با بررسی پیکرهی زبانی عظیم خود شامل ۲۴ میلیارد کلمه (Collins Corpus) از رسانهها و شبکههای اجتماعی، واژههایی را انتخاب میکنند که بیشترین رشد و تأثیر را در سال داشتهاند. اصطلاح vibe coding از ابتدای سال ۲۰۲۵ بهسرعت در جوامع فناوری و شبکههای اجتماعی گسترش یافت و حالا به عنوان واژهی سال معرفی شده است.
دیگر واژههای منتخب کالینز در سال ۲۰۲۵
در کنار «کدنویسی حسی»، چند واژه جدید و جالب نیز در فهرست امسال دیده میشود:
biohacking: دستکاری فرآیندهای طبیعی بدن برای بهبود سلامت یا افزایش طول عمر.
clanker: اصطلاحی تحقیرآمیز برای هوش مصنوعی یا رباتها.
glaze: تعریف و تمجید بیش از حد از فردی خاص.
aura farming: پرورش شخصیت کاریزماتیک برای جلب توجه در فضای مجازی.
broligarchy: اشاره به میلیاردرهای فناوری با نفوذ سیاسی بالا.
Henry: افراد با درآمد بالا که هنوز ثروتمند محسوب نمیشوند.
coolcation: سفر به مناطق خنک بهجای مقصدهای گرمسیری.
taskmasking: وانمود به پرمشغلهبودن در محیط کار بدون انجام کار واقعی.
بازتاب فرهنگی و فناوری
به گفتهی ویراستاران کالینز، این واژهها بازتابی از تحولات اجتماعی، فرهنگی و فناورانه هستند که در سال ۲۰۲۵ شکل گرفتهاند. از یکسو گسترش هوش مصنوعی و از سوی دیگر تغییر سبک زندگی دیجیتال، زبان روزمرهی مردم را متحول کردهاند.
جمعبندی
انتخاب «کدنویسی حسی» بهعنوان واژهی سال، نشانهی روشنی از حرکت جهان بهسمت برنامهنویسی هوشمند و بدون کد است. زمانی که هوش مصنوعی بتواند ایدههای ما را مستقیماً به نرمافزار تبدیل کند، مفهوم توسعه و خلاقیت بهکلی دگرگون میشود.
در واقع، vibe coding نهتنها یک واژه جدید، بلکه نشانهای از آغاز عصر برنامهنویسی احساسی و شهودی با هوش مصنوعی است.
